Gids

Ledenadministratie en de AVG

Een vereniging verwerkt persoonsgegevens, dus de AVG geldt ook voor de club om de hoek. Dat klinkt zwaarder dan het is. Met een paar heldere keuzes is je ledenadministratie op orde: wat vraag je, waarom, hoe lang bewaar je het en wie kan erbij.

Waarom je de gegevens mag hebben

Voor elke verwerking van persoonsgegevens heb je een grondslag nodig. Voor de ledenadministratie is dat meestal het lidmaatschap zelf: om iemand lid te laten zijn en contributie te innen, heb je zijn naam, contactgegevens en rekeningnummer nodig. Daar hoef je geen aparte toestemming voor te vragen. Toestemming vraag je wél voor wat niet nodig is voor het lidmaatschap, zoals foto's van leden op de website of het doorgeven van gegevens aan een sponsor.

Vraag niet meer dan je nodig hebt

Hier valt de meeste winst te halen. Vraag een geboortedatum als het lidmaatschap van leeftijd afhangt, maar geen BSN, geen kopie van een identiteitsbewijs en geen gegevens 'voor het geval dat'. Met voorwaardelijke velden stel je een vraag alleen aan wie hij geldt, zoals de gegevens van een ouder bij een jeugdlid.

Vertel wat je ermee doet

Leden hebben het recht te weten wat er met hun gegevens gebeurt. Zet in je aanmeldformulier een korte uitleg met een link naar het privacybeleid van de vereniging, en laat nieuwe leden aanvinken dat ze het gelezen hebben. Dat vinkje is niet de grondslag, maar wel het moment waarop je laat zien dat je het geregeld hebt. Vraag je ergens echt toestemming voor, zoals foto's, maak daar dan een apart vinkje van dat niet verplicht is.

Wie mag erbij?

Niet iedereen in het bestuur hoeft alles te zien, en een ledenlijst hoort niet als bijlage door mailboxen te reizen. Geef bestuursleden een eigen account met een passende rol: de penningmeester mag bewerken, een commissielid kijkt alleen mee. Zet tweestapsverificatie aan, zodat een gelekt wachtwoord niet genoeg is om binnen te komen.

Hoe lang bewaar je ledengegevens?

Zo lang als nodig, en niet langer. Voor de meeste verenigingen komt dat neer op:

  • Huidige leden: zolang ze lid zijn.
  • Financiële gegevens, zoals betalingen en contributie: zeven jaar, vanwege de fiscale bewaarplicht.
  • Oud-leden: contactgegevens ruim je op na het einde van het lidmaatschap, tenzij er een reden is om ze langer te houden, zoals een reünie waarvoor iemand toestemming gaf.
  • Inschrijvingen voor een activiteit: tot de activiteit en de afrekening voorbij zijn.

Op elk formulier stel je een bewaartermijn in; oudere inzendingen worden dan vanzelf verwijderd. Voor een toernooi of kamp kan die termijn kort zijn. Let op bij het aanmeldformulier: de termijn telt vanaf de aanmelding. Een inzending met een incasso die nog loopt (een actief of gepauzeerd abonnement) blijft staan; die valt er pas onder zestig dagen nadat de incasso stopte, zodat een late storno nog terug te vinden is. Een lid dat al jaren lid is zonder incasso, valt er wel onder. Kies daar een ruime termijn, of ruim oud-leden per inzending op. Ook in Relaties ruimt dat op: een relatie die vanzelf uit een inzending ontstond, verdwijnt mee als de bewaartermijn die inzending opruimt, tenzij je er zelf iets aan toevoegde of er op dat adres nog een andere inzending of machtiging is.

Inzage en verwijdering

Een lid mag vragen welke gegevens je van hem hebt, en vragen ze te verwijderen als je ze niet meer nodig hebt. Zoek op zijn e-mailadres: je vindt dan alles wat hij in jullie formulieren heeft ingevuld, kunt het exporteren voor een inzageverzoek of in één keer wissen. Dat wissen wordt vastgelegd, zodat je later kunt laten zien dat het gebeurd is.

Let op bij een gezin dat één e-mailadres deelt. Wissen per e-mailadres haalt dan alles weg van iedereen op dat adres, ook van de kinderen die nog lid zijn. Vraagt een ouder om de gegevens van één kind te verwijderen, wis dan alleen de inzending van dat kind.

Het platform waar je gegevens staan

Gebruik je een online systeem voor je ledenadministratie, dan verwerkt die leverancier gegevens namens jullie. Daar hoort een verwerkersovereenkomst bij. Bij Formuliermet.nl is die er, en de gegevens staan op servers in Nederland. Lees verder over AVG en veiligheid en beveiliging.

Deze gids is een praktische uitleg, geen juridisch advies. Twijfel je over een concrete situatie, kijk dan op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens of vraag het een jurist.

Veelgestelde vragen

Goed om te weten

Moet een lid toestemming geven voor de ledenadministratie?

Meestal niet. De gegevens die nodig zijn voor het lidmaatschap en de contributie mag je verwerken omdat iemand lid is. Toestemming vraag je voor wat daar niet voor nodig is, zoals foto's op de website.

Hoe lang mag een vereniging gegevens van oud-leden bewaren?

Niet langer dan nodig. Financiële gegevens bewaar je zeven jaar vanwege de fiscale bewaarplicht; contactgegevens van oud-leden ruim je op na het einde van het lidmaatschap, tenzij iemand toestemming gaf om ze langer te houden.

Wat doe ik bij een inzageverzoek?

Zoek op het e-mailadres van het lid. Je vindt dan alles wat hij in jullie formulieren heeft ingevuld en exporteert het in één keer. Vraagt hij om verwijdering, dan wis je het ook in één keer; dat wordt vastgelegd. Deelt een gezin één e-mailadres, wis dan alleen de inzendingen van wie erom vraagt, anders verdwijnt ook de rest van het gezin.

Mag ik de ledenlijst delen met het bestuur?

Ja, met wie hem nodig heeft voor zijn taak. Geef bestuursleden liever een eigen account met een passende rol dan een kopie per mail: dan zie je wie erbij kan en hoeft er niets rond te gaan.

Hebben we een verwerkersovereenkomst nodig?

Ja, met elke leverancier die ledengegevens voor jullie verwerkt, zoals een online ledenadministratie. Bij Formuliermet.nl is die er, en de gegevens staan op servers in Nederland.

Verder lezen

Hier kun je mee verder

Meer gidsen

Functies uit deze gids

Ledengegevens die je kunt verantwoorden

Vraag alleen wat je nodig hebt, bepaal wie erbij kan en laat oude gegevens vanzelf opruimen.